Alleen mensen die gezond leven, moeten nog in aanmerking komen voor korting op hun ziektekostenverzekering via de werkgever.

Ze moeten bijvoorbeeld jaarlijks een conditietest afleggen. Dat staat in een dinsdag verschenen advies van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ).

Nu kan iedereen korting krijgen, via de werkgever of bijvoorbeeld een patiëntenvereniging. Met de premiekortingen is jaarlijks zo'n zeshonderd miljoen euro gemoeid.

Het is een 'voor de hand liggende optie' om de premiekortingen te koppelen aan gezond gedrag, stelt de raad in het advies, dat gaat over de vraag hoe de solidariteit in het zorgstelsel overeind kan worden gehouden ondanks de vergrijzing en de exploderende kosten.

Volgens de RVZ is het vooral zaak de kosten van de zorg terug te brengen, onder meer door gezond leven meer aan te moedigen.

Ook moeten financiële prikkels voor artsen om 'productie te draaien' worden weggenomen. Patiënten moeten precies te zien krijgen hoeveel kosten hun verzekeraar voor hen heeft vergoed.

Eigen risico

De RVZ wil verder af van het huidige eigen risico. Wie nu zijn eigen risico heeft verbruikt, merkt verder helemaal niets meer van de zorgkosten die voor hem of haar worden gemaakt.

Om daar verandering in te brengen wil stelt de raad een procentuele eigen bijdrage voor, eventueel met een inkomensafhankelijk maximum.

Het Centrum voor Ethiek en Gezondheid, een onderdeel van de RVZ, heeft de argumenten in kaart gebracht voor en tegen 'leefstijldifferentiatie', wat bijvoorbeeld inhoudt dat rokers een hogere premie betalen dan niet-rokers.

De conclusie is dat zo'n aanpak uitvoerbaar is, maar er niet per se toe leidt dat mensen zich gezonder gaan gedragen. Ook zijn er juridische en ethische haken en ogen.