Mensen die tijdens een storm een gas- of houtkachel gebruiken, lopen mogelijk een grotere kans op koolmonoxidevergiftiging. Hoe vaak het voorkomt is echter onbekend, zeggen experts tegen NU.nl

Koolmonoxide komt vrij bij verbrandingsprocessen in onder meer gaskachels, cv-ketels of open haarden. Normaal gesproken worden de afvalstoffen naar buiten gevoerd via een buis of schoorsteen, maar bij sommige soorten gas- en houtkachels kan harde wind de stof terug naar binnen blazen, bijvoorbeeld bij stormen zoals Ciara en Dennis.

Met name bij gas- en houtkachels die een 'open systeem' hebben kan dit probleem zich voordoen. Deze kachels maken voor verbranding gebruik van zuurstof in de ruimte waar ze staan.

Koolmonoxide die bij deze kachels de afvoer in geblazen wordt door de wind, kan zo in de woning raken, bevestigen experts van de brandweer en Brandwondenstichting tegen NU.nl. Bij hoge concentraties kan deze "sluipmoordenaar" vergiftiging veroorzaken, in het ergste geval met een dodelijke afloop.

Kan gebeuren onder extreme omstandigheden

Bij het ontwerp van gas- en houtkachels wordt rekening gehouden met de noodzaak voor een goede afvoer, zegt Kristel van Reken van de Brandwondenstichting. "Maar in extreme omstandigheden, zoals bij storm Ciara, kan de koolmonoxide terugslaan in de afvoer".

Jet Vroege is expert op het gebied van koolmonoxide bij de brandweer. Volgens haar kan harde wind inderdaad problemen veroorzaken met de afvoer, maar is het onduidelijk hoe vaak dit voorkomt.

Dat komt onder meer omdat zicht op de aard en omvang van de koolmonoxideproblemen in Nederland ontbreekt.

Problemen met koolmonoxide zijn waarschijnlijk drie keer zo groot

Per jaar komen zo'n tien tot vijftien mensen om door koolmonoxidevergiftiging en raken tweehonderd anderen gewond, meldt VeiligheidNL. Deze getallen zijn geschat op basis van een steekproef bij veertien spoedeisende hulpafdelingen in Nederland.

In werkelijkheid zijn de problemen met koolmonoxide in Nederland waarschijnlijk drie tot vier keer zo groot, schatte de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV) in 2015.

Dit komt onder meer doordat de ongevallen vaak op verschillende manieren worden geregistreerd bij de brandweer en ziekenhuizen. Ook herkennen hulpverleners en slachtoffers de symptomen van koolmonoxidevergiftiging vaak niet.

Vroege zegt dat de brandweer werkt aan een betere registratie van koolmonoxidevergiftiging. Op het moment houden verschillende meldkamers die op andere manieren bij, waardoor zij geen betrouwbare cijfers kunnen leveren.

'Ventileer, controleer en alarmeer'

De onduidelijkheid over koolmonoxide is een van de redenen dat risico's zoals harde wind weinig bekendheid hebben: er is simpelweg niet genoeg over bekend.

Zowel de brandweer als de Brandwondenstichting raden daarom aan om altijd alert te zijn op het risico op koolmonoxidevergiftiging. Dit jaar begon de brandweer dan ook een campagne om meer bewustzijn te creëren over koolmonoxide.

"Los van storm, adviseren wij altijd: ventileer, controleer en alarmeer", zegt Vroege. Zo wordt aangeraden om altijd een raam of luchtrooster open te houden en een werkende koolmonoxidemelder op de juiste plek te plaatsen.

Cruciaal is ook regelmatig onderhoud van het verbrandingstoestel. Dit geldt niet alleen voor verouderde gas- en houtkachels met open systemen. Bijna de helft van de koolmonoxidevergiftigingen vindt namelijk plaats met moderne cv-ketels, bleek uit het onderzoek van de OVV in 2015.